Masiramon sa Caramoanon

Mga kurukakanon - pang abre-gana, pan-dulce, pan-singa-singa asin iba pa. Mga kurukakanon na naging pamoso kan suanoy pang panahon an sakong pighamiham sa abot kan sakuyang alintataw.

Siguro 4-anyos na ako kan nagkaigwa nin pagdagamdam sa sadiring kapalibutan. Bako ini so seryosong pagkasabot sa buhay, kundi saro sanang pagmalangmang nin musmos (start of childhood memory). Pinirit ko mananggad ipirong an sakuyang mga mata asin giniromdom an pinakaamay kong nagimat-an sa banwaan kong Caramoan. Nagbalik sa isip ko an karmilitos, so mga birilogon na mga de-kolor asin mahamison na dulsing garong dyolen. An bungang am-he, na inasinan asin inasukaran, dangan ginu-go sa tinaklob na platong losa, na may bilit na pinturang pula o bien asul. An tanggo asin galletta, na perming ipigpanaong tandan pagkatapos kan prusisyon sa aurora. Namalisyahan ko na naka-angkla palan an amay na memorya kan inosenteng musmos sa kadakling bagay na kunsomong karukakanon.

Sa puntong ini, ginamit ko an tabang kan memoryang nakatala sa puro kan sakuyang pang namit na dila. Kadakul an listahan kan mga kurukakanon na tubong Caramoanon, hingohahon ko na halungkaton an mga nagkapera, sa abot kan tadong na sakong makakaya.

An puto kan Caramoan naiiba. Kontra sa ideya kan mga tagalog na igwa man sinda, siring sa saindang nanod-an na putong maputi-on, mahunod na mayomhokon, na linuto sa alisngaw an mapulot na harinang pinatukaw sa hormahan na bilogon na garong kuru-kopita. An puto ni Nam Pediang "Lada" sa puro kan Ili, an hitsura mga matalipning turo-tabla. Gisik an pakaluto sa agonan na nakaparelya. An produktong ini an naging simbolo ning "pambalik" (pasalubong) kan mga Caramoanon sa mga haraning tawo sa saindang boot na saindang padumanan sa balyo kan dagat, halimbawa Naga o Manila, an duwang bantog na destinasyon kan mga nagralayas na Caramoanon kan panahon. An pag order kaini - ginatos. An kadakling para-order nin pambalik, preparado na sa pagtao nin basyong lata tanganing magayon man an "packaging". Pigpakirhay ni Nam Pedia an mga puto nin patirindog, puwes, duduonan an bilog na takop kun sasaradohon, susugaton nin gatab an ngilit kan takop kun aabrehon. Naging kaugalian pa kaito an hiringambot na pag order. Kun kaso arin na maglargahon, saka pa sana mag orderon.. An order pigpaagi pa sa pagsugo sa maku-apo o kaya ipigtogon sana sa nag-aging kabisto, " orderi daw ako nin duwang gatos na puto ki Pediang "Lada"!, agihan ko sana sa aga!", iyo an sarabihon. Apeking maray sa panahon. Ta malang iyo mananggad an kan panahon, si Nam Pedia, nagpupuka magdamlag sa pag-galpong asin pagdangdang sa kalayo, tanganing pag-agi kan awtong evangeline na minamaneho ni Tang Salo bago mag alas-otsong kinaagahon, puede nang hapiton. Tabangan kaitong Nam Pedia, haloy nang namaaram sa kinab-an, alagad may maray na legasyang nawalat sa satuyang memorya, an saiyang opisyo sa Puto. Ugaring, hanggang sa saiyang mga huring aldaw, dai sya binisto bilang si Nam Pediang "Puto", kundi dara nya man giraray sa puntod an saiyang pamosong bansag na: Nam Pediang "Lada"!

An marka Sotes. Harina, pitong sugok, vanilla, lebadura, asukar, margarina. Hinaralo-halo, tinidor sana ngani an pambate kan panahon. Ipighorma sa ginurunting asin binilog na manila paper dangan ilun-og sa koron na may upas, ta paalisngawan nin init hastang bumuk-ad an arim-poro. An gulinda kan binuk-adan iyo an parteng mahamison ta may budbod nin tiprik na asukar. An produktong ini an espesyal na pamahawan na nakapuesto kina-pyestahe kan Mayo otso sa Caramoan. An pag-order sa marka sotes dai puede an hiridalian. Ipigpatanid ini nin haloy pa. Kun tagama sa pyesta, dapat Abril pa sana naka-order na, ta dai ka akuan kun Mayo nang gayo.

Kun may marka sotes sa lamesa, puedeser na may kataning pa ini na upside - down kek.. Sa suhesyon kan ngaran, an kek na ini pighorno na may gatong na kahoy o bien bunut nin nyog sa ibabaw saka sa irarom kan lata ning biskwit.

Kadakol an tatao maggibo nin marka sotes sa Caramoan. An katampad ming harong sa Ili, an pag-iribang pamilya na Gilay Ata, gurang na daragang - Nang Kinang asin Manay Doring na Delloro. Iyo man Si May Saling na Padua. Alagad an pinakabantog na may kapot sa korona ning paggibo ning marka sotes yaon sa Solnopan, si Nam Basyon na Corpuz kan daraga pa, na ngapit naagom nin Amaro.

An puto, an marka sotes, duwa pa sanang resepeng nagimat-an ko an sakuyang nadiskurso, kaya lamang, halawig nang oras an sakuyang uutangon sa mga parabasa. Takot ako tibaad ma-onga kamo.

Huring hirit na sana, mala ta nagiromdom ko pang isugpon an ibos na may ternong mainit na tsokolate, na dai nag-aso sa tasang sadit. Dai makarebok an na-ulnitan sa oras nin pamahaw sa pyestahan. Ma-risa mo na sana ta nagbasang nin luha an mata. An masiram na tsololateng iyan, lipotok asin may diit na gunaw. Gibo sa tableya na prenoseso gikan pa sa bunga nin kakaw na inani sa natad o ligad man. Binaak na bunga na ma-pisog sa laog na malimi, na may namit na maharumismis. Sinanlag asin ginalpong na pisog nin kakaw na binalad sa irarom kan aldaw, nakalatag sa nigo matapos itupga pag-paramulmule so pisog, pig-arasod-asodan na sopsopon, mag-gurang o aki man.

Masiramon baga.

Ulilang Alaala Kay Ondoy

Ulilang Alaala Kay Ondoy

Shared via AddThis

GoNegosyo i-Multiply Mo, Bulletin No.2: Pang-Regalo Sa Mga Barako (Gifts for Men)

Ang mahalumigmig na simo'y ng hangin, mas mahabang oras na latag ng dilim sa gabi, dangan kasi'y maagap na dumaratal ang takipsilim; at karampot na maghapong sinag ng araw, dangan kasi'y antala ang pagsulpot ng bukang-liwayway. Ito raw kasi ang panahon sa loob ng isang taon, kung saan ang haring araw ay nakapaling nang pinakamalayong agwat sa pang gabing buwan. Ay! pasko na nga naman pala.

Samantala, ito ang mga ritwal ko sa umaga.

Pagkabangon, diretso sa CR, maghihilamos, magsesepilyo, punas-punas, isusuot ang pangbahay na short at kamisa de tsino, at mananaog tungo sa komedor.

Kukunin ang mumunting gilingan ng kape (minuscule coffe grinder) at gigiling ng isang dakot na butil ng kapeng barako. Ang kalalabasan ng isang salang sa gilingan ay sampung kutsarang napulbos na kape, na sa aking pamantayan ng katamtamang timpla ng tapang, ay sapat para sa sampung tasang mainit na kape.

Nakakaramdam ako ng kasiyahan sa munting gawaing ito para sa aking sarili. Hindi ko iniuutos ang pagtempla ng aking kape. Pinagsisilbihan ko ang aking sarili sa ganitong pagkakataon. Ang munting garalgal na ingay na likha ng mumunting gilingan ay tila pampagising sa nananamlay pang diwa. Ang halimuyak ng aroma ng kape na tumatakas sa takip ng gilingan ay pumapawi sa asal na magbuntunghininga sa umaga, sa halip ay mapapahugot-hininga ng malalim upang masamyo ang kawili-wiling bango.

Isang takal ng kape sa kutsara ang isasalin sa mala-kupitang buslo na may pinong salaan ng isang sadyang lutuan ng kape (coffee maker), katumbas ng isang tasang tubig, mas maigi, kung dati nang mainit na tubig mula sa thermos ang ibuhos, upang mapabilis ang pag-agos nito sa pulbos na kape na tila naghihintay na mapaliguan o mabanlian. Sa ikalawang pagkakataon, muling hahalimuyak ang paligid sa aroma ng tunay na katutubong kape.

Habang sinisimsim ang mainit na kape, nagsimula akong mag-isip ng nga bagay na tumpak ipang-regalo ngayung kapaskuhan para sa mga importante at kapitag-pitagang mga tao na marapat mapasalamatan bago man lang tumalikod ang kasalukuyang taon.

Humm ... ano kaya? DVD? ang corny naman, Chivas Regal? ang mahal naman, Oven toaster? ang cheap naman. Nagkaproblema tuloy ako. Wala man lang akong mapagtanungan nang mga oras na yon, di pa kasi bumabangon ang mahal kong esposa. Kung kaharap ko sana siya ay malamang lutas na ang aking pamomroblema, komo babae, marami itong alam tungkol sa rega-regalo.

Aba! mukhang nasa harap ko na nga ang kalutasan ng aking problema!

Regalo Para Sa Mga Barako

Isasaayos sa isang makintab na paper bag, kapirasong ribbon at lakipan ng tarheta, ayos na.

Puede ko rin palang i-negosyo ito, i-private message mo ko, bigay ko sayo ang presyo. Wag matakot, di ito mahal pero di naman mumurahin ang kalidad.

GoNegosyo i-Multiply Mo, Bulletin No.1: New! Multi-Purpose Grasscutter-Harvester

Links

GoNegosyo i-Multiply Mo, Bulletin No. 1: New! Multi-Purpose Grasscutter-Harvester

Nov 26, '08 2:07 PM for everyone

I am promoting a new small machine product. It is a simple metal contraption to be attached to a motorized grass-cutter, which then converts it to double as rice harvester, and also becoming an effective cutting equipment for stalks and shrubs. That attachment consist of a tungsten carbide saw teeth blade and a curved metal sheet, forming like a half funnel that catches and controls the rice paddies from flying indiscriminately to any direction.

I hastily sent samples of that merchandise to some of my Dealers without any enclosed brochures, so they are puzzled now on how to assemble them.

While trying to send a not so clear picture of a readily assembled unit, I paused to satisfy my curiosity, why not google - "grasscutter harvester?" What a pleasant surprise! I stumbled on a Company showcasing the same kind of product with clear product picture and a you tube video too.

Try it now, please Google: "grasscutter harvester", then click PCARRD message board. Or, try to visit directly this link http://www.youtube.com/watch?v=f4SYbaG7OM8 and also http://www.kainitz.com


Be sure to watch the video of harvesting demonstration. The convenience and usefulness of the equipment is very impressive. And that would be more likely how my product will function or will be put into intended use.

That kind of machine is relatively new in the agricultural machinery industry in the Philippines. It has not yet flooded the market, but no doubt, it will soon become a part of basic tools in farming in the countryside - just like the local handtractor and thresher, due to its technological simplicity and adaptability.

With due respect, I thank Kainitz Corporation for having a website featuring that particular product which lead me to use it as a ready reference. I guess, it would work both ways for both of us, this is also in a way, facilitating the introduction of Kainitz Corporation to my prospective Buyers and or Sellers.

For price and specification particulars, please let me answer you on private email

Finding The Good Books

Last Sunday (11-09-08), I entered the National Bookstore, and saw Rick Warren's best selling book "The Purpose Driven Life". I bought the Tagalog version. This makes me having all in all 3 books of "The Purpose Driven", the previous 2 I received as gifts from friends.

I lent the first book to my brother-in-law in Naga City. This time he is already showing signs of conversion because I read his testimony in his blog. The other book is entrusted to a couple friend in Nueva Ecija. Now, this third book, I intend to send to a civic organization in my hometown, where I am also a member, for them to pass among themselves. They have to write their names on the cover every time one has finished reading. Soon, when everyone is through, they have to return it to me in order for me to send them an incentive: another inspirational book to be shared on.

I also picked-up for myself the other book of Rick Warren: "The Power To Change Your Life". At the back cover, it says an introductory persuasion:

    "Do you want to ...
     - become a more joyful person?
     - cultivate a peaceful life in this uptight world?
     - be a kinder, more gracious individual?
     - replace self-indulgence with self-control?
     - experience what the truly "good life" is all about?"

Then scanning the first few pages inside, these lines struck me:

    "When the Holy Spirit controls your life, He will produce in you nine          
     positive characteristics: love, joy, peace, patience, kindness, 
     goodness, faithfulness, gentleness, and self-control."

    "Let me ask you, how many, of the people you work with or live with      
     exhibit these qualities? How many of the people you work with and 
     live with would say these qualities describe you?"

At the moment, I'm already on page 15 out of the 167 of "The Power To Change Your Life". I really have become an avid reader of Rick Warren. His writing style just sink in my brain like a sponge. He presents his ideas in vivid details and offered stories and parallelism on vantage view.

Know what?, when I got out of the National Bookstore on that Sunday afternoon with the books on my hand, I got a lite feeling. Perhaps, on the prospect of finding new from Rick Warren and the excitement that I am now ready to share the book I promised to my friends back home.

The next morning, I received small bits of good news, some difficulties passed, new obstacles arise but in manageable weight. All in all, I feel positive.

In Search of Timeless Theme

Christmas season is fast approaching, that is why I'm also in quandary thinking for an idea of what item to give this year as a matter of expressing gratitude to business associates. I'm thinking of a humble token, yet memorable.

I'm already tired of the usual corporate giveaways such as white printed shirts, caps, key-chains, umbrellas, pen and the likes. But thinking all over again, those things mentioned are really time tested, convenient and economical gifts to prepare. So I lingered on that values, thinking of just adding a twist.

Finally, I came out with the most common name in the trade of promotional giveaways - printed t-shirts. But this time, I'm going to promote my beloved hometown, Caramoan. I'd like to bank on the novelty of doing it. Expressing my social concern in promoting my hometown while proudly regaling my business associates how blessed by Mother nature, and beautiful, is the land of my origin.

Now comes the most difficult part of conceptualizing the vivid and timeless representation of Caramoan that could well blend in a piece of limited space on plain shirt.

I just have an imaginative idea but could not put them into graphic presentation. But really, the images that play on my mind are all temporary. What I really wished is to see one design after another, and later decide when I see the "it" or, what some called it, "x" factor. Reading my mind, I could see images of sea turtle, mt. caglago, old adobe church, blue marlin, beaches, and green mountains. Obviously, those are the things and places of interests in Caramoan.

I am at a loss in doing artwork by myself, so I decided to summon the expertise of some friends who knows best of the trade by heart. One is Danymous, a very generous Caramoanon based in the US, who designed magnificently the webpages of "eyeoncaramoan". A highly competitive professional in the field of digital filming or whatever hi-tech terms appropriated for it, as long as we know he flourished in that business in bountiful good richness. The other one is Eli Avellanoza, a humble guy based in Nueva Viscaya State University as a Science Research Specialist. He is a my fellow member at Central Luzon State University (CLSU) Artist Club. He is both adept at canvass and computer graphics painting. Most of his works can be viewed at Blographics (blographics.wordpress.com) and CLSU Artist Club website at http://acpfi.org.

Here are the artworks:




























I will be sending these design lay-out to the printing shop to find out which one will be adaptable or feasibly printable.

I put this matter on blog to awaken some readers imaginations on how to improve or perhaps change the design into becoming more responsive, symbolic and timeless. The process of evolution will now be at work. In this case, new ideas may just spur as a matter of suggestions or making new designs all of their own.

Lastly, I put into blog, my way of expressing gratitude to Danymous and Eli, in making my humble token for the year, truly a piece of meaningful artwork.

Penafrancia 2008

Halos taon-taon nin aldaw na Fiesta kan Pena de Francia nakaka-bisita ako sa Naga, alagad dai man nin panuga  ta bako man ngani na deboto kan nasabing Patron.

An senyales na harani na an Penafrancia iyo an pagdatong kan aldaw na Setyembre. Sa ikaduwang semana kaan, Biernes, iyo an tradisyonal na "translasyon", an paghatod ki INA gikan Basilica pasiring sa Cathedral. Sarong semana an estada ni INA sa Cathedral hastang aboton na sa aldaw na kina-piestahe sa Centro nin Naga, an ikatolong Sabado. Ini man an aldaw na ipig-buelta si INA sa Basilica na inaantabayan kan mga boyadores sa paagi nin maogmang  selebrasyon kan "Fluvial Procession". Sa aldaw na gayong ini, pambihira na mabul-is na dai mag-uran segun sa sakuyang nagigiromdoman. Kung kaya minalabhag an tubig sa salog na inaagihan kan prosisyon bilang pasilidad sa aldaw na sagrado.

Kina-agahi, piesta na man sa Basilica na minasakop sa Penafrancia Avenue, San Felipe asin Magsaysay. 

Ngunyan ko pa sana nasabotan an siring na rutina kan imahe.

Maikukumpisal ko na bakong gayo mananggad na dobosyon an sakuyang pagdayo sa kapiyestahan kan Penafrancia. Ni minsan dai pa ako nakasalak sa aktibidades kan mga boyadores, dai ako nin sadiring desisyon na makisusuan sa kinahib-ugi nin katawhan sa simbahan, minaatras pa ngani sa intensyon na magsimba para mas makaaiwas sa traffic.

Ngunyan na taon, siring man sana kan dati, hidali na minagayak pa Naga, sa irarom kan boot ko an tunay na katuyuhan, magbakasyon nin duwang aldaw, abandonahon an tambak-tambak na trabahong daing katapusan. 

Nakabisita man giraray sa Basilica sa mga oras na hupa na an dagsa kan mga tawo. Mas halawig pa an mga oras na nakunsumo sa pagbisita sa mga katurood na kahimanwa.

Alagad kan aldaw na iyan, igwa nin nakabitin na konsensya sa sakuyang isipan na dapat kung gibohon. Dai ako nin katuninongan kung paseparahon ko sana. Sa gabos na ginigibo ming pagbisita, sarong lugar ang dapat na bisitahon. Daing saysay an pagsimba ki INA, daing halaga an pagbisita sa mga amigo, kun dai man sana makabisita sa sarong ulilang lugar na iniho na naghahalat sa mga tawong may pagromdom. 

Alas-dose na matangang banggi, nasa trangkahan kami kan Saret Residence, Blk 34, Lot 5&6, Banaba St. Villa Karangahan, Naga City. Mantang naghahalat sa pag-abre kan puertahan, naglayog an sakuyang isipan sa Binanuahan, Caramoan, Harong kan pamilya Pericles Bien. Pag tambara sa mayor na puerta, puntok tolos an halabang lamesa na permi sanang may nakahaon na kakanon. Masiboton si Manay Modeng, permi kang pipiriton na pakakanon. Minsan naisip ko, siisay man ako sainda na igwa nin siring na importansya? Bihira akong maka mati nin importansya sa sadiri nin huli sa kapobrehan kan sarong gikan sa menos na pamilya baga. Alagad dai man palan pinipili na tawo an pamilyang ini, gabos man palan na naglalaog sainda, mina resibe nin siring na hospitalidad.

Naputol an senaryo, nakalaog na kami sa harong kan aki ni Pericles Bien, an samuyang padangat na katorood, si Becky (Jing) Bien Saret. Magigiromdoman, halos santaon nang nakaratay si Sis Jing poon kan aldaw na maraot na mapurohan sya sa disgrasya sa motorsiklo. Halawig na bulan an hinigda sa Mother Seton Hospital, ngunyan, yaon na sa sadiring harong, minamantener nin ataman asin pagmangno kan saiyang mga mahal sa buhay.

Nagburo-balyo an sakuyang isip sa halabang lamesa na dating pigdoropongan dahil sa nakahaon na kakanon, uya ngunyan an halabang hospital bed, nakahaon an babaeng mabooton, an nagmana sa ina nyang masiboton. Naghahalat sa mga tawong madoropong?

Kan premiro kong mabisita si Sis Jing, harayo pa, an pangadyion ko iyo an saiyang madaling karahayan, alagad sa atubangan kan tunay na kamugtakan, nasambit ko ang "Let Your Will Be Done".

Sa ngunyan, mayo nin kolog na masisilag sa lalaw-gon ni Sis Jing, komo blangko na an animo. Maray an kamogtakan kan pisikal na kinalalagakan. Ataman na marhay kan mag-agom na inaapod ni Jing na Kuya Natoy. An dating Natoy na komplikado an nakaaging buhay, ngunyan, dedikado an buhay sa pagataman nin daing pagkaunga sa tawong nagsalo dati sa saiya. 

Dai maabot kan sakuyang kaisipan an rason kan trahedyang nangyari sa buhay ni Sis Jing. Kung sa persona ni Sis Jing, yaon na saiya an katoninonan nin huli ta dai na man apektado kan mga masalimuot na buhay nin kinab-an. Kung nagliligid man an bola nin buhay, kita palan na buhay an nagkakapot kaini. Si Sis na Jing, sarong magayon na dahilan kung gusto tang gumibo nin karahayan.

Pasado alas dos, pauli na kami, nawara an kapagalan sa puso, nakumpleto man giraray na maging makabuluhan na pagdayo sa aldaw kan Penafrancia.